{"id":9116,"date":"2026-06-04T12:40:50","date_gmt":"2026-06-04T09:40:50","guid":{"rendered":"https:\/\/frendt.ua\/?p=9116"},"modified":"2026-06-04T12:41:02","modified_gmt":"2026-06-04T09:41:02","slug":"od-grunt-w-zdegradowanych-do-bioenergetyki-przypadek-miskanta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/od-grunt-w-zdegradowanych-do-bioenergetyki-przypadek-miskanta\/","title":{"rendered":"Od grunt\u00f3w zdegradowanych do bioenergetyki: przypadek miskanta"},"content":{"rendered":"
\n

Ponad 2 mln hektar\u00f3w ukrai\u0144skich grunt\u00f3w wymaga dzi\u015b odbudowy. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie nadaje si\u0119 ju\u017c do klasycznego rolnictwa, ale mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 fundamentem nowej gospodarki bioenergetycznej.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ukraina stoi obecnie przed konieczno\u015bci\u0105 ponownego przemy\u015blenia podej\u015bcia do wykorzystania zasob\u00f3w gruntowych w odpowiedzi na szereg wyzwa\u0144 \u2013 od degradacji gleb po potrzeb\u0119 zwi\u0119kszenia odporno\u015bci energetycznej i odbudowy gospodarczej. W tych warunkach kwestia efektywno\u015bci wykracza poza ramy tradycyjnej produkcji rolnej i nabiera charakteru systemowego.<\/span><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie ten kontekst tworzy przes\u0142anki do zmiany roli ziemi oraz pojawienia si\u0119 nowych modeli jej wykorzystania.<\/span><\/p>\n

Transformacja modelu rolnego: nowa rola ziemi<\/strong><\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

Ukrai\u0144ski sektor rolny wchodzi w faz\u0119 strukturalnej transformacji, w kt\u00f3rej tradycyjne rozumienie efektywno\u015bci traci swoj\u0105 dominuj\u0105c\u0105 rol\u0119. Je\u015bli wcze\u015bniej produktywno\u015b\u0107 zale\u017ca\u0142a przede wszystkim od skali i intensywno\u015bci produkcji, dzi\u015b kluczowa staje si\u0119 zdolno\u015b\u0107 do integrowania r\u00f3\u017cnych funkcji u\u017cytkowania ziemi w jeden sp\u00f3jny system.<\/span><\/p>\n

Ziemia przestaje by\u0107 zasobem jednofunkcyjnym \u2013 staje si\u0119 jednocze\u015bnie aktywem ekonomicznym, \u017ar\u00f3d\u0142em energii i buforem ekologicznym. W ten spos\u00f3b kszta\u0142tuje si\u0119 nowa logika produkcji rolnej, w kt\u00f3rej znaczenie ma nie tylko plon, ale r\u00f3wnie\u017c tworzenie warto\u015bci dodanej.<\/span><\/p>\n

W tym kontek\u015bcie miskant nie jest jedynie ro\u015blin\u0105 uprawn\u0105, lecz strategicznym narz\u0119dziem dla agrobiznesu. Raz za\u0142o\u017cona plantacja funkcjonuje przez wiele lat, wymaga minimalnej ingerencji i zapewnia stabilny plon biomasy. Wieloletni charakter uprawy ogranicza koszty uprawy gleby, a niewielkie wymagania ro\u015bliny pozwalaj\u0105 efektywnie wykorzystywa\u0107 nawet grunty o ni\u017cszej produktywno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie miskant dostarcza surowca, kt\u00f3ry \u0142atwo integruje si\u0119 z procesami energetycznymi i przemys\u0142owymi \u2013 od biopaliw po przetw\u00f3rstwo. W praktyce stanowi pomost mi\u0119dzy sektorem rolnym a zielon\u0105 energetyk\u0105: to nie tylko plon, ale stabilny strumie\u0144 surowca, przewidywalno\u015b\u0107 i nowe mo\u017cliwo\u015bci dywersyfikacji biznesu.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wyzwania Ukrainy jako katalizator innowacji<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesne wyzwania, z kt\u00f3rymi mierzy si\u0119 Ukraina, w praktyce przyspieszaj\u0105 przej\u015bcie do nowego modelu. Znaczne obszary grunt\u00f3w rolnych uleg\u0142y degradacji lub zanieczyszczeniu w wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w mowa o oko\u0142o 2 mln hektar\u00f3w teren\u00f3w wymagaj\u0105cych odbudowy.<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie kraj stoi przed konieczno\u015bci\u0105 zapewnienia niezale\u017cno\u015bci energetycznej, szczeg\u00f3lnie na poziomie wsp\u00f3lnot lokalnych. Scentralizowane systemy energetyczne okaza\u0142y si\u0119 podatne na zagro\u017cenia, co zwi\u0119ksza zapotrzebowanie na rozwi\u0105zania zdecentralizowane. W takiej sytuacji ro\u015bnie potrzeba narz\u0119dzi, kt\u00f3re mog\u0105 jednocze\u015bnie:<\/span><\/p>\n

    \n
  • odbudowywa\u0107 zdegradowane grunty;<\/span><\/li>\n
  • generowa\u0107 warto\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105;<\/span><\/li>\n
  • zapewnia\u0107 autonomi\u0119 energetyczn\u0105.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Miskant odpowiada tym kryteriom, dlatego nie jest rozwi\u0105zaniem alternatywnym, lecz strategicznie potrzebnym.<\/span><\/p>\n

    Potencja\u0142 bioenergetyczny: tworzenie nowej gospodarki<\/span><\/h2>\n

     <\/p>\n

    Jedn\u0105 z kluczowych cech miskanta jest jego uniwersalno\u015b\u0107. Biomasa mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana w r\u00f3\u017cnych kierunkach:<\/span><\/p>\n

      \n
    • produkcja pelletu na potrzeby lokalnego ogrzewania;<\/span><\/li>\n
    • surowiec dla instalacji biogazowych;<\/span><\/li>\n
    • wytwarzanie energii elektrycznej;<\/span><\/li>\n
    • produkcja ekologicznych materia\u0142\u00f3w budowlanych i inne zastosowania.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

      Pozwala to tworzy\u0107 zdywersyfikowane \u0142a\u0144cuchy warto\u015bci, ogranicza\u0107 ryzyka i zwi\u0119ksza\u0107 odporno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 projekt\u00f3w.<\/span><\/p>\n

      Jednocze\u015bnie efekt \u015brodowiskowy wzmacnia zasadno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 tej uprawy. Wed\u0142ug bada\u0144 bran\u017cowych miskant jest w stanie poch\u0142ania\u0107 oko\u0142o 3,5 t CO\u2082 na hektar rocznie, podczas gdy emisje zwi\u0105zane z jego upraw\u0105 wynosz\u0105 jedynie oko\u0142o 0,7 t. W ten spos\u00f3b powstaje znacz\u0105co dodatni bilans w\u0119glowy.<\/span><\/p>\n

      W perspektywie otwiera to mo\u017cliwo\u015bci integracji z rynkami kredyt\u00f3w w\u0119glowych oraz mi\u0119dzynarodowymi inicjatywami klimatycznymi.<\/span><\/p>\n

      \"\"<\/p>\n

      Fitoremediacja: r\u00f3wnowaga mi\u0119dzy odpowiedzialno\u015bci\u0105 ekologiczn\u0105 a zyskiem<\/span><\/h2>\n

       <\/p>\n

      Kluczow\u0105 cech\u0105 miskanta jest jego zdolno\u015b\u0107 do wzrostu na gruntach, kt\u00f3re nie nadaj\u0105 si\u0119 do tradycyjnego rolnictwa. Ro\u015blina skutecznie pe\u0142ni funkcj\u0119 fitoremediacji \u2013 naturalnego sposobu \u201eoczyszczania\u201d gleby, wody, a nawet powietrza za pomoc\u0105 ro\u015blin \u2013 stopniowo usuwaj\u0105c zanieczyszczenia z gleby i odbudowuj\u0105c jej struktur\u0119.<\/span><\/p>\n

      Pozwala to stworzy\u0107 zasadniczo nowy model ekonomiczny, w kt\u00f3rym:<\/span><\/p>\n

        \n
      • odbudowa gleb nie jest dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wy\u0142\u0105cznie kosztow\u0105;<\/span><\/li>\n
      • zdegradowane grunty staj\u0105 si\u0119 aktywem;<\/span><\/li>\n
      • procesy ekologiczne zostaj\u0105 zintegrowane z biznesem.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

        Takie podej\u015bcie zmienia paradygmat produkcji rolnej, przenosz\u0105c j\u0105 z poziomu eksploatacji zasob\u00f3w na poziom ich odbudowy i odtwarzania.<\/span><\/p>\n

        \"\"<\/p>\n

        Projekt MERIT: zintegrowany model odbudowy i rozwoju<\/span><\/h2>\n

         <\/p>\n

        Najbardziej kompleksowym przyk\u0142adem realizacji opisanej logiki jest mi\u0119dzynarodowy projekt MERIT \u2013 Miscanthus Energy for a Resilient and Inclusive Transition, czyli \u201eEnergia miskanta na rzecz odpornej i inkluzywnej transformacji\u201d. Projekt jest finansowany przez brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Wsp\u00f3lnoty Narod\u00f3w i Rozwoju (FCDO) oraz brytyjsk\u0105 agencj\u0119 ds. rozwoju mi\u0119dzynarodowego w ramach programu Innovate Ukraine.<\/span><\/p>\n

        Bud\u017cet projektu na poziomie 2 mln funt\u00f3w pokazuje nie tylko skal\u0119 inwestycji, ale r\u00f3wnie\u017c poziom zaufania do rozwi\u0105za\u0144 bioenergetycznych jako narz\u0119dzia odbudowy.<\/span><\/p>\n

        MERIT proponuje systemowe podej\u015bcie do wykorzystania grunt\u00f3w, oparte na trzech powi\u0105zanych ze sob\u0105 zasadach:<\/span><\/p>\n

          \n
        • Reintegracja zdegradowanych teren\u00f3w z obiegiem gospodarczym poprzez upraw\u0119 ro\u015blin energetycznych.<\/span><\/li>\n
        • Tworzenie stabilnych \u0142a\u0144cuch\u00f3w warto\u015bci ukierunkowanych na produkcj\u0119 bioenergii i biomateria\u0142\u00f3w \u2013 jako droga do niezale\u017cno\u015bci energetycznej Ukrainy.<\/span><\/li>\n
        • Integracja technologii cyfrowych w zarz\u0105dzaniu z\u0142o\u017conymi agrosystemami.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

          W ramach tego modelu miskant zapewnia stabiln\u0105 produkcj\u0119 biomasy przez ponad 20 lat bez konieczno\u015bci ponownego sadzenia, co tworzy d\u0142ugoterminow\u0105 przewidywalno\u015b\u0107 produkcji.<\/span><\/p>\n

          Konsorcjum projektu i podej\u015bcie do realizacji<\/span><\/h2>\n

           <\/p>\n

          \"\"<\/p>\n

          Projekt jest realizowany przez mi\u0119dzynarodowe konsorcjum partner\u00f3w z Wielkiej Brytanii i Ukrainy. Wiod\u0105cym partnerem po stronie brytyjskiej jest firma Terravesta \u2013 dostawca rozwi\u0105za\u0144 do tworzenia \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw biomasy. W projekcie uczestniczy r\u00f3wnie\u017c Liverpool John Moores University, kt\u00f3ry zapewnia ekspertyz\u0119 w zakresie agronomii i fitoremediacji.<\/span><\/p>\n

          Po stronie ukrai\u0144skiej w sk\u0142ad konsorcjum wchodz\u0105 firma Miscanthus Technology, odpowiedzialna za produkcj\u0119 roln\u0105 i przetwarzanie biomasy, oraz FRENDT, odpowiadaj\u0105ca za zdalny monitoring i automatyzacj\u0119 proces\u00f3w. Ponadto do realizacji poszczeg\u00f3lnych zada\u0144 projektowych zaanga\u017cowani b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c wykonawcy zewn\u0119trzni.<\/span><\/p>\n

          Projekt zak\u0142ada wytypowanie odmiany miskanta o najwi\u0119kszej zdolno\u015bci do znoszenia trudnych warunk\u00f3w klimatycznych Ukrainy oraz wykazywania wysokiej efektywno\u015bci w\u0142a\u015bnie w naszych szeroko\u015bciach geograficznych. W tym celu zaplanowano kompleks bada\u0144 agronomicznych i agrochemicznych.<\/span><\/p>\n

          Wed\u0142ug stanu na maj 2026 roku rozpocz\u0119to ju\u017c cz\u0119\u015b\u0107 tych prac w czterech regionach Ukrainy \u2013 w obwodach r\u00f3wie\u0144skim, \u017cytomierskim, winnickim i odeskim. Projekt przewiduje testowe nasadzenia kilku gatunk\u00f3w miskanta, a tak\u017ce prowadzenie r\u00f3wnoleg\u0142ych bada\u0144 w Wielkiej Brytanii w celu zapewnienia por\u00f3wnywalno\u015bci wynik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

          W procesie bada\u0144 i monitoringu aktywnie wykorzystywane s\u0105 zar\u00f3wno klasyczne praktyki rolnicze, jak i innowacyjne podej\u015bcia oraz technologie: prace laboratoryjne, monitoring stanu plantacji poprzez agroscouting i zdj\u0119cia lotnicze, punktowe stosowanie \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin za pomoc\u0105 systemu ARA firmy Ecorobotix, a tak\u017ce inne narz\u0119dzia zbierania i analizy danych s\u0142u\u017c\u0105ce do oceny rozwoju upraw w r\u00f3\u017cnych warunkach.<\/span><\/p>\n

          Cyfrowy obieg danych w projekcie: rola FRENDT<\/span><\/h2>\n

           <\/p>\n

          Za efektywn\u0105 prac\u0119 z du\u017cymi zbiorami danych dotycz\u0105cych grunt\u00f3w w ramach projektu MERIT odpowiada zesp\u00f3\u0142 FRENDT, kt\u00f3rego rola wykracza poza klasyczne wsparcie techniczne. W projekcie zwi\u0105zanym z miskantem kluczowe jest nie tylko za\u0142o\u017cenie poletek demonstracyjnych, ale tak\u017ce uzyskanie por\u00f3wnywalnych danych polowych z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w Ukrainy, zarejestrowanie reakcji ro\u015bliny na warunki glebowo-klimatyczne oraz stworzenie modelu, kt\u00f3ry mo\u017cna skalowa\u0107 na poziomie wsp\u00f3lnot lokalnych, gospodarstw rolnych i przemys\u0142owych \u0142a\u0144cuch\u00f3w biomasy.<\/span><\/p>\n

          To w\u0142a\u015bnie w tym obszarze FRENDT pe\u0142ni funkcj\u0119 operatora cyfrowego. Firma odpowiada za wdra\u017canie narz\u0119dzi zdalnego monitoringu, zbieranie i analiz\u0119 danych polowych, konsultacje techniczne oraz adaptacj\u0119 innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 do warunk\u00f3w ukrai\u0144skich.<\/span><\/p>\n

          W praktyce oznacza to tworzenie cyfrowych kontur\u00f3w p\u00f3l, wykorzystanie danych z maszyn, monitoringu satelitarnego i bezza\u0142ogowych statk\u00f3w powietrznych, analiz\u0119 stanu upraw oraz standaryzacj\u0119 proces\u00f3w dla r\u00f3\u017cnych dzia\u0142ek i region\u00f3w.<\/span><\/p>\n

          FRENDT jest jednym z kluczowych ukrai\u0144skich graczy w obszarze rolnictwa precyzyjnego. Firma dzia\u0142a od 2013 roku i pozycjonuje si\u0119 jako Centrum Rolnictwa Precyzyjnego, wdra\u017caj\u0105ce kompleksowe rozwi\u0105zania \u2013 od diagnostyki maszyn, nawigacji RTK, autopilot\u00f3w i modernizacji sprz\u0119tu po doradztwo agronomiczne, analizy agrochemiczne, wsparcie GIS, mapy aplikacyjne VRA, monitoring pogodowy oraz analiz\u0119 rzeczywistych danych z terminali polowych.<\/span><\/p>\n

          Takie do\u015bwiadczenie pozwala firmie zamyka\u0107 pe\u0142ny cykl cyfrowej transformacji gospodarstwa: od pierwotnego zbierania danych po decyzj\u0119 zarz\u0105dcz\u0105 podejmowan\u0105 bezpo\u015brednio w polu.<\/span><\/p>\n

          Adaptacja technologii: lokalizacja jako klucz do efektywno\u015bci<\/span><\/h2>\n

           <\/p>\n

          Projekt MERIT podkre\u015bla, \u017ce bezpo\u015brednie kopiowanie europejskich modeli nie zapewnia oczekiwanych rezultat\u00f3w. Ukrai\u0144ski kontekst wymaga adaptacji technologii z uwzgl\u0119dnieniem lokalnych uwarunkowa\u0144.<\/span><\/p>\n

          Badania polowe prowadzone w r\u00f3\u017cnych regionach pozwalaj\u0105 okre\u015bli\u0107:<\/span><\/p>\n

            \n
          • optymalne genotypy miskanta;<\/span><\/li>\n
          • efektywne technologie sadzenia;<\/span><\/li>\n
          • specyfik\u0119 uprawy w r\u00f3\u017cnych warunkach klimatycznych.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

            W tym procesie analityka cyfrowa staje si\u0119 narz\u0119dziem, kt\u00f3re umo\u017cliwia szybkie gromadzenie wiedzy i jej praktyczne zastosowanie.<\/span><\/p>\n

            Zintegrowany model przysz\u0142o\u015bci<\/span><\/h2>\n

             <\/p>\n

            Analiza koncepcji oraz pierwszych prognozowanych rezultat\u00f3w projektu MERIT prowadzi do do\u015b\u0107 odwa\u017cnego, ale ju\u017c bardzo przekonuj\u0105cego wniosku: przysz\u0142o\u015b\u0107 sektora rolnego b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 od poziomu integracji r\u00f3\u017cnych system\u00f3w.<\/span><\/p>\n

            Miskant wyst\u0119puje jako podstawowy zas\u00f3b tego modelu, a udzia\u0142 ukrai\u0144skich partner\u00f3w zapewnia lokaln\u0105 ekspertyz\u0119 oraz jej cyfrowe i analityczne zaplecze.<\/span><\/p>\n

            W rezultacie ju\u017c dzi\u015b kszta\u0142tuje si\u0119 nowa agroekonomia, w kt\u00f3rej:<\/span><\/p>\n

              \n
            • odbudowa grunt\u00f3w \u0142\u0105czy si\u0119 z produkcj\u0105 energii;<\/span><\/li>\n
            • procesy ekologiczne zostaj\u0105 zintegrowane z modelami biznesowymi;<\/span><\/li>\n
            • zarz\u0105dzanie opiera si\u0119 na danych, a nie na intuicji.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

              W efekcie powstaj\u0105 warunki dla d\u0142ugoterminowej odporno\u015bci i konkurencyjno\u015bci sektora rolnego, przy jednoczesnym otwarciu nowych mo\u017cliwo\u015bci jego rozwoju technologicznego.<\/span><\/p>\n

              <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Kluczow\u0105 cech\u0105 miskanta jest jego zdolno\u015b\u0107 do wzrostu na gruntach, kt\u00f3re nie nadaj\u0105 si\u0119 do tradycyjnego rolnictwa. Ro\u015blina skutecznie pe\u0142ni funkcj\u0119 fitoremediacji \u2013 naturalnego sposobu \u201eoczyszczania\u201d gleby, wody, a nawet powietrza za pomoc\u0105 ro\u015blin \u2013 stopniowo usuwaj\u0105c zanieczyszczenia z gleby i odbudowuj\u0105c jej struktur\u0119.
              \nPozwala to stworzy\u0107 zasadniczo nowy model ekonomiczny, w kt\u00f3rym:
              \nodbudowa gleb nie jest dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wy\u0142\u0105cznie kosztow\u0105;
              \nzdegradowane grunty staj\u0105 si\u0119 aktywem;
              \nprocesy ekologiczne zostaj\u0105 zintegrowane z biznesem.
              \nTakie podej\u015bcie zmienia paradygmat produkcji rolnej, przenosz\u0105c j\u0105 z poziomu eksploatacji zasob\u00f3w na poziom ich odbudowy i odtwarzania.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":9078,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[297],"class_list":["post-9116","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9116"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9118,"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9116\/revisions\/9118"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/frendt.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}